Neriusaaq Qaqortumi meeqqat ornittagaat

Ornittagaq - tassaavoq meeqqat inuusuttullu 18-it ataallugit ukiullit ornittagaat Kommune Kujallermi inunnik isumaginnittoqarfiup ataaniittoq.
25. februar 2016
Kommune Kujalliup ornittagaq aningaasalersorpaa, aammalu Nanu-Børn KNB (Brugsen) aqqutigalugu tapersersuivoq, tapersersuinermini ornittagaq sapaatip akunneranut nioqqutissanik 2000 koruuninik nalilinnik tunisarlugu.
Siorna Namminersorlutik Oqartussat aamma tapiissuteqarput, neriuutigaarpullu tapiissuteqaqqikkumaartut, pissutigalugu meeqqat illumi maaniittartut ingammillu meerarsiat pillugit sulininnik nuannaarutiginninnertik ersersinnikuummassuk.

"Aalajangersimasunik ullut tamaasa maaniittartunik meeraateqarpugut. Aamma meeqqat allat allamut nikinneq ajortut imaluunniit nuanniilliortut aggequsarpavut.
Inissakilliulaarpugut. Maannakkorpiaq sanilitsinniittoq illu pisinnaanerlutigu paasiniarparput. Illu manna 2014-imi aatsaat pissarsiaraarput, tamanna sioqqullugu Nanu Børn kommunillu ataatsimoorussillutik akiligaanik attartorluta najugaqarnikuuvugut. Illu naqqaniit iluarsartuunnissaanut aningaasarpassuarnik atuinikuuvugut. Inissisimanera pitsaasuuvoq nuannerpasissuullunilu. Angerlarsimaffippalaartuuvoq. Tamanna anguniarlugu iliuuseqartaqaagut", taama Else Petersen Heilmann kaffisuutaa aallarniilluni nassuiaavoq.
Inuusuttut ulluinnarni nal.12-17 ammanerata nalaani orniguttarput. Sulisussaaleqineq peqqutigalugu ornittagaq akunnerup naanerani matoqqasarpoq. Else oqaluttuarpoq akunnerup naanerani ammasarnissaq kissaatiginerugaluaritsik.
Sapaatip akunneranut pingasoriaq nereqatigiittoqartarpoq, ullunilu taakkunani Neriusaaq nal. 12-20 ammasarpoq.

"Ullut tamaasa, unnuit tamaasa ammasalernissaq siunniutissavarput. Akunnerup naanerani ammasinnaasariaqarpugut, Else Heilmann oqaluttuarpoq.
2015 novemberip qaammataani inuusuttut 98-it ornittagaq aqqusaarsimavaat. Amerlasuut arfineq-pingasut aqqaneq marlullu akornanni ukioqarput, ataasiakkaat 14-it 15-illu akornanni ukioqartuullutik.
Ajoraluartumik inuusuttuaqqat 16-it 17-illu akornanni ukiullit qaqutikkut ornittakkamiittarput, ornittakkamiinngisaannarlutilluunniit. Meeqqat angajulliunerit ataasiakkaat sukkut tamaana aamma aqqusaartarput. Meeraallutik ornittakkamiittarnikut sukkut tamaana kaffisoriaataa ilassiartortarput.
"Matoreernerata kingorna meeqqat nuanniilliortillutik imminnut tukkuffigisarput, imaluunniit aneertarput pinnguarlutillu. Nal. 17 matusarpugut, taava meeqqat sukisaarsartarfiliartarput".

Ornittagaq angerlarsimaffittut aaqqissuunneqarnikuuvoq, iggaveqarpoq, ini pitsaasunik nalaasaarfilik, nalaasaarfiup nerrivia, TV aammalu DVD-nik isiginnaarut, aammattaaq Playstation 4 pigineqarpoq.
"Tamatigut nerrivimmi naatitaqartarpoq". Else qiimasaarluni oqarpoq. "Qalipaasarpugut. Meeqqat namminneq qalipakkaminnik qalipaasarput. Amerlasuut qalipaaneq atorlugu qanoq misiginerminnik ersersitsiniarnerminni iluaqutigisarpaat. Juullinngitsiarnerani ilaqutariinnut qalipakkanik tunissuteqarpugut.
Nerisassiornermi, erruinermi suliassat amerlanerpaartaat namminneq suliarisarpaat. Tamatigut sooq ataatsimoorluta suliaqartassanersugut nassuiaanneqartarput.
Else Heilmann-ip suliassat annertuumik kisermaattarpai. Neriuutigaa inummik allamik atorfinititsinissamut akissaqartoqalerumaartoq.
Amerlanertigut inuusuttut ulluinnarpalaartumik oqaloqatigineqartarput, ilaatigulli toqqaannartumik pitsaaliuinikkut sulineq ingerlanneqartarpoq.
Else-p tupaallaatigisarpaa meeqqat qanoq sukkatigisumik ajornartorsiutit pillugit ammasumik eqqartuilertarnerat.

"Ornittagaq tassaavoq meeqqat inersimasumik peqateqarlutik isersimaffigisinnaasaat, ajornartorsiuteqarunik oqaloqateqarlutillu ikiortissarsiffigisinnaasaat. " taamak oqarpoq Else Heilmann, Neriusaami pisortaq.

Meeqqat inuusuttullu namminneerlutik aaqqissinnaanngisaminnik aqqusaagaqartarput, Else iggavimmi oqaloqatigiinnerup nalaani taamak oqaluttuarpoq.
"Meeqqat ilaasa kinguaassiutitigut atornerlugaaneq misigisarpaat, qujanartumik qaqutigoorpoq, taamatulli pisoqartarpoq. Meeqqat allat
unnuami sininniarneq ajornartorsiutigisarpaat, tassa anaana ataatalu kamaatillugit assortuutsillugillu, imaluunniit angajoqqaajusut aalakoorpata, angajoqqaajusut aningaasat tamaasa atorsimammatigit nerisassaaleqisarlutik, Else nikallungalluni oqarpoq.

Ornittakkami meeqqat isersimaffissaqarput ajornartorsiutiminnik annissuiffigisinnaasaminnik. Meeqqat pinartumik oqaluttuaqarpata qanoq iliortarpisi?
Else: "Sulinitsinni pingaarnertut meeqqat siunniuttarpavut, taamaammat meeraq oqaloqatigeqqaarsimatinnagu toqqaannartumik qisuariarneq ajorpugut. Meeqqap pinartumik annissiffigippatigut inunnik isumaginnittoqarfimmut, ilaqutariinnik sullissivimmut politiinullu ingerlateqqinneqartarpoq. Siullermik meeqqat perorsaanikkut oqaloqatigeqqaarneqartarput, taava aatsaat qisuariartarpugut, paaseqqaarniassammassuk ikiortissarsiortoqalersoq. Meeqqat ilisimassavaat maani tatigisinnaalluta. Ornittagarlu tassaavoq misigisarsimasatik pillugit toqqissillutik annissuiffigisinnaasaat.

Meeqqat pinartut pillugit oqaloqatigineqartillugit ornittakkami sulisut oqartussaasunik oqaloqateqartariaqartarput. Meeqqat angajoqqaavi aalakoornikuusimappata meeqqat ikiortissarsiorsinnaasarput, taava ikiorneqartarput.

"Ajornartorsiutit nalinginnaarpalaartumik eqqartortarpavut, taamaaliornikkut kanngusuummertoqannginniassammat. Eqimattakkuutaarluta taamaallaat oqaloqatigiittarpugut. Illoqarfimmi arlaannik susoqarsimappat eqqartuisarpugut. Tiitortarpugut imaluunniit nalaasaarfimmut ingilluta oqaloqatigiissutigisarlutigu". Ornittakkap pisortaa taamak oqarpoq.

Else ukiuni aqqanilinni Neriusaami sulinikuuvoq, piffissallu ingerlanerani misilittagartuunngornikuulluni, aammalu pissusissamisuunngitsunik takunninnissaq misilittagaqarfigilluarlugu. Amerlanertigut meeqqat nuanniilliuutitik ammasumik eqqartornissaat pikkoriffigisarpaat, aamma eqimattani.
"Akulikitsumik meeqqani takusinnaasarpara ajortoqarnersoq. Nakangasarput, tunuarsimaartarput imaluunniit piffiit ilaanni peqanngittarlutik. Ammarnerat malugigukku ataasiakkaarlugit eqimattakkuutaarlugilluunniit oqaloqatigisarpakka.

Ornittakkap atuartut angerlarsimaffiat qanimut suleqatigisarpaa, tassani meeqqat nunaqarfimmeersut najugaqarput, taakkulu atuarniarlutik illoqarfimmi najugaqartussaapput. Aamma attaveqatigiinneq inunnillu naapitsisarfissaq pisariaqartippaat, Neriusaamukarnikkullu tamanna pisinnaavaat, allallu ataatsimooqatigisinnaallugit. Amerlanertigut atuartut angerlarsimaffianni sulisut peqatigalugit isersimasarput.


Illoqarfiit allat suleqatiginikuuisigit?
"Ajoraluartumik illoqarfiit Nanortalik Narsarlu naapinneq ajorpavut, taakkuli oqaloqatiginissaat misilittakkanillu avitseqatiginissaat isumassatsialaagaluarpoq. Tusaamavarput Nanortalimmi ingerlalluartut".

Ornittagaq aamma anaananngorlaat atortarpaat, marlunngornerit tamaasa akunnerit pingasut anaananngorlaat ataatsimoorlutik meeraaraatitik eqqartortarpaat. Nalinginnaasumik anaananngorlaat arfineq-pingasut/qulit takkuttarput, anaananngorlaallu allat peqatigalugit nuannisartarlutik. Naapisimaarnermi tassani meeqqerisoq peqataagajuttarpoq.
Perorsaasoq arlaleriarluni ilaanikuuvoq aammalu meeqqap ineriartornera anaanaanerlu oqaluttuarisarlugit.
Tamanna iluatsilluarsimaqaaq. Maannakkut annertusineqarnikuuvoq ataataasut ilaatinneqalernikuullutik, aaqqissuussinermilu tassani illu ulikkaarneqarsimavoq.

Else-p aamma ilaqutariinnik sullissivik qanimut suleqatigisarpaa. Sapaatip akunneranut ataasiaq aalajangersimasumik takkuttarput nerisassiortarlutillu, naapeqatigiinnerlu tamanna illuatungeriinnut tamanut pingaaruteqartuuvoq. Aammattaaq sukkut tamaana miljøarbejderi meeqqanik nassarluni taakunnartarpoq, illulu ataatsimoorfittut oqaloqatigiittarfittullu atortarlugu.
Pisariaqartinneqaraangat politiit illu video atorlugu apersuinissamut atortarpaat, meeqqat apersorneqarnerini Else toqqissisimaarfittut najuuttarpoq (illersuisoq).

Ilaatigut pinasuartumik meerarsianik ornittakkamiittoqartarpoq, taakku inunnik isumaginnittoqarfimmiit angajoqqaarsiassarsiuunneqartussaallutik. Akunnerup naanerani illup utaqqiisaasumik atornissaanut tikilluaqqusaapput, Else P. Heilmann ilisimatitsivoq.

"Nalliuttut meeqqanut sammisassaqartitsinermut atorneqartaqaat. Dvd-t juullerpaluttut ammartakkallu pisiarisarpavut. Anaalerivimmi anaalerisarpugut poorskimilu manneqartarluni.
Meeqqat ornittagaq nuannaarutigisaqaat, ingammik eqqaamagaanni meeqqat tamatigut nuannersumik isersimaffissaqarneq ajortut.
Aasakkut paarmaliartarpugut, eqalunniartarpugut imaluunniit nunaqarfiit sivikitsumik tikeraartarlutigit. Ingammik inuusuttuaranngulernermut ikaarsaarnermi ajornartorsiulersimasut angalaqatiginerusarpavut", akunneq ataaseq oqaloqatigeereernerup kingorna Else taamak naggasiutaasumik oqaluttuarpoq.